Veri Analizi Promptları
Tablolardaki sayıları yorumlamak, sunuma dönüştürmek ve Excel formüllerini öğrenmek için hazır promptlar.
Hazır prompt şablonları
- En dikkat çekici 3 eğilim: Aşağıdaki verideki en dikkat çekici 3 eğilimi (trend) basit bir dille açıkla:
[veri veya tablo]
Örnek durum: Veri (örnek): Ocak 120, Şubat 135, Mart 150, Nisan 148, Mayıs 190, Haziran 205 (aylık sipariş sayısı).
1. Genel yükseliş: Sipariş sayısı altı ayda 120'den 205'e çıktı, yaklaşık %71 artış.
2. Nisan'da küçük bir düşüş var (150'den 148'e); fark çok küçük, tek başına bir eğilim sayılmaz.
3. En büyük sıçrama Nisan'dan Mayıs'a oldu (148'den 190'a, yaklaşık %28). Bu ayda bir kampanya ya da mevsimsel bir etki olup olmadığına bakmak gerekir.
Not: Altı aylık veriyle neden-sonuç söylenemez; yalnızca gözlem yapılabilir.
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir. - Satış verisi kontrol listesi: Bu satış verisini yorumlarken hangi soruları sormam gerektiğine dair bir kontrol listesi hazırla: [veri özeti].
Örnek durum: Veri özeti: Son 3 ayın mağaza bazlı satışları, ürün kategorileri ve indirim dönemleri.
Kontrol listesi:
☐ Veri aynı dönemi mi kapsıyor? Önceki yılla aynı aylar mı karşılaştırılıyor?
☐ Satış adedi mi, ciro mu, kâr mı? Hangisine bakıyorum?
☐ İndirim dönemleri satışları şişirmiş olabilir mi?
☐ Mağaza sayısı ya da çalışma saatleri değişti mi?
☐ Kategoriler arasında kayma var mı (bir kategori diğerinin satışını yiyor mu)?
☐ İade ve iptaller çıkarıldı mı?
☐ Eksik ya da tekrar eden kayıt var mı?
☐ Dış etken var mı (tatil, hava, rakip kampanyası)?
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir. - Sayıları 3 cümleye çevir: Aşağıdaki sayıları, bir sunumda kullanmak üzere 3 kısa ve çarpıcı cümleye dönüştür:
[sayılar ve bağlam]
Örnek durum: Sayılar: Web sitesi ziyareti 40.000'den 52.000'e çıktı; dönüşüm oranı %2'den %2,5'e yükseldi.
1. Ziyaretçi sayımız 40.000'den 52.000'e çıktı: %30 artış.
2. Ziyaretçilerin satın alma oranı %2'den %2,5'e yükseldi.
3. Yani hem daha çok kişi geldi hem de gelenlerin daha büyük bölümü satın aldı.
Kontrol: 40.000 × %2 = 800 satış; 52.000 × %2,5 = 1.300 satış. Bu veriyle satış sayısı yaklaşık %62 artmış olur.
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir. - Aykırı değer soruları: Bu veri setinde olası bir tutarsızlık veya aykırı değer olup olmadığını değerlendirmemi sağlayacak sorular öner: [veri özeti].
Örnek durum: Veri özeti: Müşteri başına sipariş tutarları; çoğu 100-500 aralığında, bir kayıt 45.000.
Sorular:
1. 45.000'lik kayıt gerçek bir sipariş mi, yoksa yanlış girilmiş bir değer mi (örneğin fazladan sıfır)?
2. Aynı müşteriden benzer büyük tutarlar var mı, toplu alım olabilir mi?
3. Bu kaydı çıkarınca ortalama ne kadar değişiyor? Ortalama yerine medyan farklı mı?
4. Para birimi ya da birim (adet/koli) karışmış olabilir mi?
5. Kayıt hangi tarihte ve hangi kanaldan geldi?
6. Bu tutar bir iade veya iptale ait mi?
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir. - A/B test sonucunu anlat: Aşağıdaki A/B test sonucunu, istatistiksel terim kullanmadan bir iş ortağına nasıl anlatacağımı yaz: [test sonuçları].
Örnek durum: Test: Sürüm A (eski buton) 5.000 ziyaretçi, 150 tıklama. Sürüm B (yeni buton) 5.000 ziyaretçi, 190 tıklama.
“Yeni buton, eskisine göre daha çok tıklandı: A'da 100 kişiden 3'ü, B'de 100 kişiden yaklaşık 4'ü tıkladı. Yani yaklaşık dörtte bir fazla kişi tıkladı. Ancak bu tek bir testin sonucu; farkın şansa bağlı olmadığından emin olmak için testi biraz daha sürdürmek ya da tekrarlamak iyi olur. Şimdilik yeni butona doğru bir eğilim var, ama kesin demek için erken.”
Hesap: A %3, B %3,8 (190/5000). Göreli artış yaklaşık %27. Anlamlılık için ayrıca istatistik testi gerekir.
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir. - Eğilim ve olası açıklama: Aşağıdaki veri tablosuna bakarak dikkat çeken 3 eğilimi ve olası bir açıklamasını yaz. Emin olmadığın yerleri açıkça belirt:
[veri]
Örnek durum: Veri: Haftalık ziyaretçi: 1. hafta 900, 2. hafta 950, 3. hafta 1.800, 4. hafta 1.750, 5. hafta 1.700.
1. 3. haftada ziyaretçi sayısı neredeyse ikiye katlandı (950'den 1.800'e). Olası açıklamalar: bir paylaşım viral oldu, reklam başladı ya da bir sitede bağlantı yayımlandı. Hangisi olduğunu veriden bilemiyorum; trafik kaynağı raporuna bakmanız gerekir.
2. Artış kalıcı gibi: 4. ve 5. haftalarda sayılar 1.700-1.750 civarında kalıyor. Kalıcıysa yeni bir temel düzeye geçilmiş olabilir.
3. Hafif düşüş (1.800'den 1.700'e): küçük, belki sakinleşme etkisi. Ancak üç haftalık veriyle bunun eğilim olduğunu söylemek erken.
Emin olmadığım yerler: neden 3. haftada arttığı ve düşüşün sürüp sürmeyeceği.
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir. - 5 başlangıç Excel formülü: [Veri alanı] için bir Excel tablosunda kullanabileceğim, başlangıç düzeyinde 5 formül öner ve her birinin ne işe yaradığını örnekle açıkla.
Örnek durum: Veri alanı: ürün satış tablosu (A: ürün, B: adet, C: birim fiyat, D: bölge).
1. Toplam: =SUM(B2:B100) — tüm adetleri toplar.
2. Ürün başına ciro: =B2*C2 — adedi fiyatla çarpar; satırlar boyunca aşağı sürükleyin.
3. Koşullu toplam: =SUMIF(D2:D100;"İstanbul";B2:B100) — yalnızca İstanbul'daki adetleri toplar.
4. Ortalama: =AVERAGE(C2:C100) — ortalama birim fiyatı verir.
5. En yüksek değer: =MAX(B2:B100) — en çok satılan adedi bulur.
Not: Excel'in dil ayarına göre ayırıcı noktalı virgül (;) ya da virgül (,) olabilir.
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir.
Veri Analizi Promptları nasıl kullanılır?
Veri analizinde yapay zekâ, hesap makinesi değil yorumlama yardımcısıdır. Sayıları kendiniz hesaplayın ya da Excel’e bırakın; yapay zekâya “bu sayılar neyi gösteriyor, hangi soruları sormalıyım” diye sorun. Verinin neyi ölçtüğünü, dönemi ve birimi prompta yazın; bağlam olmadan yorum genel kalır.
Yapay zekâ aritmetikte ve büyük tablolarda hata yapabilir. Önemli kararlar için hesapları ayrıca doğrulayın. Neden-sonuç ilişkisi iddialarında temkinli olun: iki şeyin birlikte değişmesi biri diğerine neden olduğunu göstermez. Müşteri ya da çalışan verisi gibi kişisel verileri yapıştırmadan önce anonimleştirin.
- Verinin neyi ölçtüğünü, dönemi ve birimi yazın.
- Hesapları Excel’de kendiniz doğrulayın.
- Yorumdan sonra “neyden emin değilsin?” diye sorun.
- Kişisel verileri anonimleştirin.
Örnek: zayıf prompt ve güçlü prompt
Zayıf prompt
Bu veriyi analiz et.
Güçlü prompt
Aşağıdaki A/B test sonucunu istatistiksel terim kullanmadan bir iş ortağına nasıl anlatacağımı yaz: A sayfası 1.000 ziyaretçide 40 satış, B sayfası 1.000 ziyaretçide 52 satış getirdi. Test 2 hafta sürdü.
Claude ile üretilmiş örnek çıktı
“İki hafta boyunca iki sayfayı denedik. Her sayfayı 1.000 kişi gördü. A sayfasında 40 kişi, B sayfasında 52 kişi satın aldı; yani B’de her 100 ziyaretçiden yaklaşık 1 kişi daha fazla alım yaptı. B daha iyi görünüyor, ancak fark küçük ve rastlantı olma ihtimali var. Daha emin olmak için testi bir süre daha uzatmanı ya da B’yi küçük bir kitlede yeniden denemeni öneririm.”
Not: Bu kısa anlatım istatistiksel anlamlılık hesabı değildir.
Bu çıktı, yukarıdaki güçlü promptun Claude ile çalıştırılmasıyla elde edilmiş bir örnektir. ChatGPT ve diğer araçlarda ya da farklı zamanlarda sonuç değişebilir; çıktıyı kullanmadan önce kendiniz kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Yapay zekâ hesapları doğru yapar mı?
Basit hesaplarda genellikle doğru, ama büyük tablolarda ve çok adımlı hesaplarda hata yapabilir. Önemli sonuçları Excel ya da bir hesaplama aracıyla doğrulayın.
Verimi yapay zekâya yüklemek güvenli mi?
Kişisel ve gizli verileri anonimleştirin ve aracın veri politikasına bakın. Gerekiyorsa verinin yalnızca özetini paylaşın.
Yapay zekâ istatistiksel anlamlılığı hesaplar mı?
Hesaplamayı yapabilir ama doğruluğunu bir istatistik aracıyla kontrol edin. A/B testlerinde örneklem büyüklüğü ve test süresi de önemlidir.
Diğer prompt kategorileri
- En Popüler 20 Prompt
- Planlama ve Verimlilik Promptları
- İş Yazışması Promptları
- Düzenleme, Özet ve Çeviri Promptları
- Öğrenme ve Ders Çalışma Promptları
- İletişim ve Zor Konuşma Promptları
- CV ve Mülakat Promptları
- Karar Verme ve Problem Çözme Promptları
- Günlük Hayat ve Alışveriş Promptları
- İçerik Üretimi Promptları
- Sosyal Medya Promptları
- Pazarlama Promptları
- SEO ve Blog Yazarlığı Promptları
- E-Ticaret Promptları
- Özetleme Promptları
- Kodlama Promptları
- Görsel ve Tasarım Promptları
- Sunum Hazırlama Promptları
- Seyahat Planlama Promptları
- Öğretmenler İçin Promptlar
- YouTube ve Video Promptları
- Girişimcilik ve Küçük İşletme Promptları
- Dilekçe ve Resmî Yazışma Promptları
- İK ve İşe Alım Promptları
- Yaratıcı Yazarlık Promptları