Karar Verme ve Problem Çözme Promptları
Bir kararı ya da sorunu yapılandırmak, kör noktaları görmek ve seçenekleri adil biçimde tartmak için hazır promptlar.
Hazır prompt şablonları
- İki seçeneği karşılaştır: Şu iki seçeneği karşılaştır: [seçenek A] ve [seçenek B]. Önceliklerim: [kriterler]. Önce bana netleştirici sorular sor, sonra artı ve eksileri ve gözden kaçırdığım noktaları yaz.
Örnek durum: A: Mevcut işte kalmak. B: Yeni bir şirkete geçmek. Öncelikler: maaş, uzaktan çalışma, gelişim.
Önce sorular:
1. Yeni şirketin teklifi yazılı mı ve neleri kapsıyor?
2. Mevcut işte yakın zamanda terfi/zam ihtimali var mı?
3. Uzaktan çalışma sizin için ne kadar vazgeçilmez?
4. Gelişimi hangi yetkinlikler üzerinden ölçüyorsunuz?
A (kalmak) artıları: Bilinen ortam, tanıdık ekip. Eksileri: Sınırlı gelişim ya da maaş artışı.
B (geçmek) artıları: Olası maaş, gelişim fırsatı. Eksileri: Belirsizlik, deneme süreci.
Gözden kaçırılabilecekler: Yan haklar, şirket kültürü, işten ayrılma koşulları, yeni işin istikrarı.
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir. - Planına ön ölüm analizi: Planıma ön ölüm analizi yap. Plan: [plan]. Yayına aldığımızda başarısız olduğunu varsay ve nedenlerini olasılık sırasına göre yaz, her biri için önlem öner.
Örnek durum: Plan: Yeni bir ürünü 3 ay içinde piyasaya çıkarmak.
Başarısızlık nedenleri (olasılık sırasıyla):
1. Takvim gerçekçi değil, ürün yetişmedi → Önlem: Kapsamı küçük tutun, önce temel özellikleri çıkarın.
2. Müşteri talebi beklenenden düşük → Önlem: Lansmandan önce küçük bir kitleyle test edin.
3. Kalite sorunları → Önlem: Lansman öncesi test aşaması ayırın.
4. Pazarlama bütçesi yetmedi → Önlem: Bütçeyi aşamalara bölün.
5. Ekip aşırı yüklendi → Önlem: Öncelikleri netleştirin, yük dağılımına bakın.
Bu sıralama bir tahmindir; kendi verilerinizle güncelleyin.
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir. - Ağırlıklı karar tablosu: Karar verirken kriter ağırlıklı bir tablo hazırla. Seçenekler: [seçenekler]. Kriterler: [kriterler]. Her kritere 1-5 arası önem puanı ver ve toplam puanı hesapla.
Örnek durum: Seçenekler: Laptop A, Laptop B. Kriterler: fiyat, pil, ağırlık.
Kriter | Önem (1-5) | A puanı (1-5) | B puanı (1-5)
Fiyat | 5 | 3 | 4
Pil | 4 | 4 | 3
Ağırlık | 3 | 5 | 3
Ağırlıklı puan = önem × puan:
A: 5×3 + 4×4 + 3×5 = 15 + 16 + 15 = 46
B: 5×4 + 4×3 + 3×3 = 20 + 12 + 9 = 41
Sonuç: Bu örnek puanlarla A önde. Puanlar örnektir; kendi değerlendirmenizle değiştirin.
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir. - Fikrine karşı argümanlar: Fikrime karşı çıkan en güçlü argümanları yaz. Fikir: [fikir]. Hangi kanıt beni yanıltıyor olabilir, hangi varsayımım zayıf?
Örnek durum: Fikir: İşimi bırakıp kendi girişimimi kurmak.
En güçlü karşı argümanlar:
1. Gelir belirsizliği: İlk aylarda düzenli gelir olmayabilir; birikiminiz kaç ay yeter?
2. Talep varsayımı: Müşterilerin ödeme yapacağına dair kanıtınız var mı, yoksa yalnızca ilgi mi?
3. Tek başınalık: Satış, ürün ve muhasebe işlerini tek başınıza yönetmek yorucu olabilir.
4. Fırsat maliyeti: İşinizdeki gelişim ve yan haklardan vazgeçiyorsunuz.
Sizi yanıltıyor olabilecek kanıtlar: Başarı hikâyeleri (başarısızlar daha az anlatılır), arkadaşların teşviki.
Zayıf varsayımlar: “Ürünüm çok iyi, satılır.” ve “Kısa sürede kâr ederim.”
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir. - Kök neden analizi: Sorunun kök nedenini bul. Sorun: [sorun]. “Neden?” sorusunu en fazla 5 kez sor, her cevabı bir önceki cevaptan türet ve sonda somut bir çözüm öner.
Örnek durum: Sorun: Müşteri şikayetleri artıyor.
1. Neden? Teslimatlar gecikiyor.
2. Neden gecikiyor? Depodan çıkış geç yapılıyor.
3. Neden geç yapılıyor? Siparişler toplu işleniyor, günün sonunda toplanıyor.
4. Neden toplu işleniyor? Sipariş sistemi depo ekibine anlık bildirim vermiyor.
5. Neden bildirim vermiyor? İki sistem birbirine bağlı değil.
Kök neden (örnek): Sipariş ve depo sistemleri entegre değil.
Somut çözüm: Önce manuel bir saatlik toplama düzeni kurun, ardından sistemler arasında entegrasyon çalışması başlatın.
Not: Zincir bir örnektir; kendi gerçek nedenlerinizi sorun.
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir. - 10 farklı yaklaşım: Bu konu için 10 farklı yaklaşım üret: [konu]. Her birini tek cümleyle anlat, sonra en özgün üçünü seç ve nedenini yaz.
Örnek durum: Konu: Yeni müşteri bulmak.
1. Mevcut müşterilerden referans istemek.
2. Bir blogda faydalı rehberler yayımlamak.
3. Yerel bir etkinlikte stant açmak.
4. Ücretsiz bir deneme ya da örnek sunmak.
5. İlgili sosyal medya gruplarında soruları yanıtlamak.
6. Başka bir işletmeyle ortak kampanya yapmak.
7. E-posta bültenine abone toplamak.
8. Kısa bir video serisi çekmek.
9. Mevcut müşteriye ek hizmet önermek.
10. Rakiplerin memnun olmayan müşterileri için karşılaştırma sayfası hazırlamak.
En özgün üçü:
• 6: Başka bir işletmeyle ortaklık, iki tarafın müşterisine ulaşır.
• 10: Karşılaştırma sayfası, arama yapan kişiye doğrudan hitap eder (dürüst ve doğru bilgi şartıyla).
• 4: Ücretsiz deneme, güven sorununu düşürür.
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir. - Hiçbir şey yapmamanın maliyeti: Hiçbir şey yapmamanın maliyetini göster. Durum: [durum]. Önümüzdeki 1 ay, 6 ay ve 1 yıl içinde ne olabileceğini ve bir adım atmanın en küçük yolunu yaz.
Örnek durum: Durum: Bir yazılım aboneliğini yenileyip yenilememeye karar veremiyorum, neredeyse hiç kullanmıyorum.
Hiçbir şey yapmazsanız:
• 1 ay: Abonelik otomatik yenilenir, kullanmadığınız bir ücret ödersiniz.
• 6 ay: Aynı ücret altı kez ödenir; kullanmama alışkanlığı sürerse boşa giden tutar artar.
• 1 yıl: Yıllık toplam maliyeti hesaplayıp yenilemenin değerini yeniden düşünmeniz gerekir.
En küçük adım: Bugün aboneliğin yenileme tarihine ve iptal koşullarına bakın; takvime bir hatırlatma koyun. Kullanım durumunuzu 15 dakika gözden geçirip karar verin.
Bu örnek çıktı Claude ile üretilmiştir; sonuç sizde farklı olabilir.
Karar Verme ve Problem Çözme Promptları nasıl kullanılır?
Karar verirken yapay zekânın en iyi yaptığı iş, sizin yerinize karar vermek değil, düşünceyi yapılandırmaktır. Seçenekleri kriterlerle karşılaştırtabilir, karşı argümanları yazdırabilir ve “bunu başaramazsak neden başaramadık” sorusunu cevaplatabilirsiniz. Böylece gözden kaçırdığınız noktalar görünür olur.
Yapay zekâ size katılmaya eğilimlidir; fikrinizi desteklemesini isterseniz destekler. Bu yüzden promptu “bana karşı çık” ya da “zayıf noktaları bul” biçiminde yazın. Sağlık, hukuk, para ya da kariyer gibi büyük kararlarda çıktıyı bir uzmanla ve kendi bilginizle birlikte değerlendirin; son karar sizindir.
- Kriterlerinizi önceden yazın ve önem derecesini belirtin.
- Seçenekleri gerçek isimleriyle ve rakamlarıyla verin.
- Bir prompt’ta “karşı çık”, bir başkasında “destekle” isteyip ikisini karşılaştırın.
- Karar sonucunu daha sonra not alın; hangi varsayımınızın doğru çıktığını öğrenirsiniz.
Örnek: zayıf prompt ve güçlü prompt
Zayıf prompt
Hangisini seçeyim?
Güçlü prompt
Planıma ön ölüm analizi yap. Plan: Mart ayında kendi online kursumu düşük bir fiyatla yayına almak. Yayına aldığımızda başarısız olduğunu varsay ve nedenlerini olasılık sırasına göre yaz, her biri için önlem öner.
Claude ile üretilmiş örnek çıktı
1. Kimse kursu fark etmedi (en olası). Önlem: Yayından önce 4 hafta boyunca ücretsiz bir mini ders yayınlayıp e-posta listesi oluştur.
2. Fiyat güven vermedi; çok ucuz görünüp ciddiye alınmadı. Önlem: 2-3 erken öğrenciden gerçek yorum iste, fiyatı içeriğin değerine göre test et.
3. İçerik vaat edileni karşılamadı, iadeler arttı. Önlem: İlk 5 kişiyle pilot yapıp geri bildirimle düzelt.
4. Ödeme ve teslim süreci karışık. Önlem: Yayından önce baştan sona kendin bir sipariş ver.
Uyarı: Olasılık sıralaması varsayımdır; gerçek verin yoksa küçük bir deneme yapıp sıralamayı sınayın.
Bu çıktı, yukarıdaki güçlü promptun Claude ile çalıştırılmasıyla elde edilmiş bir örnektir. ChatGPT ve diğer araçlarda ya da farklı zamanlarda sonuç değişebilir; çıktıyı kullanmadan önce kendiniz kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Yapay zekâ kararımı benim yerime verebilir mi?
Vermemeli. Seçenekleri yapılandırmak ve kör noktaları göstermek için kullanın, son kararı kendi bilginiz ve gerekirse bir uzmanla verin.
Neden bazen hep fikrime katılıyor?
Yapay zekâ kullanıcıyı onaylamaya eğilimlidir. “Karşı argüman yaz” ya da “zayıf noktaları bul” demek bu eğilimi dengeler.
Finansal kararlar için kullanabilir miyim?
Fikir toplamak için evet, ancak çıktı finansal tavsiye değildir. Para ve yatırım kararlarında lisanslı bir uzmana danışın.
Diğer prompt kategorileri
- En Popüler 20 Prompt
- Planlama ve Verimlilik Promptları
- İş Yazışması Promptları
- Düzenleme, Özet ve Çeviri Promptları
- Öğrenme ve Ders Çalışma Promptları
- İletişim ve Zor Konuşma Promptları
- CV ve Mülakat Promptları
- Günlük Hayat ve Alışveriş Promptları
- İçerik Üretimi Promptları
- Sosyal Medya Promptları
- Pazarlama Promptları
- SEO ve Blog Yazarlığı Promptları
- E-Ticaret Promptları
- Özetleme Promptları
- Veri Analizi Promptları
- Kodlama Promptları
- Görsel ve Tasarım Promptları
- Sunum Hazırlama Promptları
- Seyahat Planlama Promptları
- Öğretmenler İçin Promptlar
- YouTube ve Video Promptları
- Girişimcilik ve Küçük İşletme Promptları
- Dilekçe ve Resmî Yazışma Promptları
- İK ve İşe Alım Promptları
- Yaratıcı Yazarlık Promptları