Vücut Kitle İndeksi (VKİ) Nedir, Nasıl Hesaplanır?

VKİ formülü, Dünya Sağlık Örgütü sınıflandırması ve indeksin neyi gösterip neyi göstermediği; tek başına bir sağlık ölçüsü olmadığını unutmadan.

Vücut kitle indeksi (VKİ, İngilizcede BMI), kilonun boya göre değerlendirilmesini sağlayan basit bir orandır. Doktor kontrollerinde, sigorta formlarında ve spor uygulamalarında sıkça karşımıza çıkar. Hesaplaması kolaydır ama sonucunu doğru yorumlamak için neyi ölçtüğünü bilmek gerekir.

Formül

VKİ = kilo (kg) ÷ boy (m)². 70 kg ağırlığında ve 1,75 m boyunda biri için hesap 70 ÷ (1,75 × 1,75) = 70 ÷ 3,0625 = 22,9 olur. Boyu santimetre olarak biliyorsanız önce metreye çevirmeyi unutmayın; 175 cm, 1,75 m'dir.

Sınıflandırma

Dünya Sağlık Örgütü yetişkinler için şu aralıkları kullanır:

18,5'in altı: zayıf
18,5 – 24,9: normal
25 – 29,9: fazla kilolu
30 ve üzeri: obez (30'dan sonrası kendi içinde sınıflara ayrılır)

Bu aralıklar 18 yaş ve üzeri yetişkinler içindir. Çocuk ve ergenlerde VKİ, yaşa ve cinsiyete göre hazırlanmış büyüme eğrileriyle değerlendirilir; yetişkin aralıkları kullanılmaz.

VKİ neyi göstermez?

VKİ yalnızca kilo ve boyu kullanır. Kilonun kas mı yağ mı olduğunu, yağın vücutta nerede toplandığını ya da kişinin genel sağlık durumunu bilmez. Bu yüzden:

Kas kütlesi yüksek sporcular "fazla kilolu" görünebilir.
Yaşlılarda kas kaybı nedeniyle normal bir VKİ, sağlık riskini gizleyebilir.
Hamilelik döneminde VKİ anlamlı bir ölçü değildir.
Farklı etnik gruplarda risk eşiklerinin değişebildiği belirtilir.

Hekimler VKİ'yi genellikle bel çevresi, kan değerleri ve yaşam alışkanlıkları gibi bilgilerle birlikte değerlendirir. Tek başına bir tanı aracı değildir.

Sonucu nasıl kullanmalı?

VKİ'yi bir başlangıç noktası olarak görün. Sonucunuz aralıkların dışında çıktıysa ya da kilonuzla ilgili bir endişeniz varsa, bunu bir sağlık profesyoneliyle konuşmak en doğrusudur. Hızlı ya da aşırı kısıtlayıcı diyetler yerine, bir uzmanla birlikte belirlenen gerçekçi hedefler daha sağlıklıdır. Yeme davranışıyla ilgili zorlandığınızı düşünüyorsanız da bir uzmandan destek almaktan çekinmeyin.

VKİ hesaplama aracına kilonuzu ve boyunuzu girdiğinizde indeksi ve Dünya Sağlık Örgütü sınıfını görürsünüz. Girdiğiniz değerler bir sunucuya gönderilmez. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez.

Sık sorulan sorular

Çocuklar ve gençler için de aynı tablo mu kullanılır?

Hayır. 18 yaş altındakilerde VKİ, yaşa ve cinsiyete göre hazırlanmış büyüme eğrileri üzerinden yorumlanır. Yetişkin sınıflandırması çocuklar için doğru sonuç vermez; değerlendirmeyi çocuk doktoruna bırakmak gerekir.

Kaslı biriyim, VKİ'm yüksek çıkıyor. Bu bir sorun mu?

Olmayabilir. VKİ kas ile yağı ayırt etmez, bu yüzden düzenli ağırlık çalışan kişilerde sonuç olduğundan yüksek görünebilir. Bel çevresi ölçümü ya da vücut kompozisyonu analizi bu durumda daha fazla bilgi verir.

Ne sıklıkla ölçmeliyim?

Günlük tartılarda sıvı dengesine bağlı bir-iki kiloluk oynamalar normaldir. Eğilimi görmek için haftada bir, aynı saatte ve benzer koşullarda tartılmak yeterlidir.