Yüzde Değişim Hesaplama
Eski ve yeni değeri yazın; yüzde olarak ne kadar arttığını ya da azaldığını görün.
Yüzde değişim formülü
Bir değerin başka bir değere göre ne kadar değiştiğini göstermek için yüzde değişim kullanılır: (yeni − eski) ÷ |eski| × 100. Fiyat artışları, maaş zamları, satış değişimi, enflasyon ve borsa getirisi gibi pek çok yerde bu hesap kullanılır.
Çözümlü örnekler
| Eski | Yeni | Fark | Değişim |
|---|---|---|---|
| 80 | 100 | +20 | %25 artış |
| 100 | 80 | −20 | %20 azalış |
| 250 | 300 | +50 | %20 artış |
| 1.500 | 1.200 | −300 | %20 azalış |
| 40 | 10 | −30 | %75 azalış |
İlk iki satıra dikkat edin: 80'den 100'e %25 artış, 100'den 80'e dönüşte ise %20 azalış vardır. Yüzde her zaman başlangıç değerine göre hesaplandığı için ters yön aynı oranı vermez.
Sık yapılan hatalar
- Yüzde ile yüzde puanı karıştırmak: %10'dan %12'ye çıkış 2 puan, %20 göreli artıştır.
- Ardışık yüzdeleri toplamak: %10 artış sonra %10 azalış sonucu %1 aşağıda bırakır (110 → 99).
- Tabanı yanlış seçmek: Eski değer ile yeni değerin yer değiştirmesi farklı sonuç verir.
Nasıl kullanılır?
- Eski (başlangıç) değeri yazın.
- Yeni (son) değeri yazın.
- Çalıştır'a basın; değişim yüzdesi, fark ve yön görünür.
Hangi alanlarda işe yarar?
- Fiyat karşılaştırması ve indirim kontrolü
- Maaş zammının gerçek oranı
- Web sitesi trafiği, satış ve dönüşüm oranı değişimi
- Ders notu ya da kilo gibi kişisel takipler
Yüzde ve indirim hesapları için sitedeki yüzde hesaplama araçlarına da bakabilirsiniz.
Birkaç yıllık değişim: oranlar toplanmaz
Bir değer iki yıl üst üste yüzde 10 artarsa toplam artış yüzde 20 değil, yüzde 21'dir: 100, önce 110'a, sonra 121'e çıkar. Bu yüzden yıllık oranları toplamak ya da ortalamasını almak yanıltıcı olur.
Birkaç yılın ortalama yıllık değişimini bulmak için bileşik büyüme oranı kullanılır: (son değer ÷ ilk değer) üzeri (1 ÷ yıl sayısı), eksi 1. Örneğin 100'den 3 yılda 133,1'e çıkan bir değerin ortalama yıllık artışı yüzde 10'dur.
Sık sorulan sorular
Yüzde değişim nasıl hesaplanır?
Formül: (yeni değer − eski değer) ÷ |eski değer| × 100. Sonuç pozitifse artış, negatifse azalıştır. Örneğin 80'den 100'e çıkış (100 − 80) ÷ 80 × 100 = %25 artıştır.
Yüzde artış ve yüzde puan farkı aynı mı?
Hayır. Faiz %10'dan %12'ye çıkarsa bu 2 yüzde puanlık artıştır ama %20'lik göreli artıştır. Aracın hesapladığı göreli değişimdir.
%25 artıp sonra %25 azalırsam eski değere döner miyim?
Hayır. 100 TL %25 artınca 125 olur; 125'in %25'i azalınca 93,75 olur. Çünkü yüzde farklı bir tabana uygulanır. Eski değere dönmek için %20 azalış gerekir.
Eski değer sıfır olursa ne olur?
Sıfırdan yüzde değişim tanımsızdır, çünkü sıfıra bölme yapılamaz. Araç bu durumda sizi uyarır.