Yüzde Hesaplama

Adım adım kullanım

1. Sayı alanına yüzdesini almak istediğiniz değeri yazın, örneğin bir ürünün fiyatını veya toplam bütçeyi.
2. Yüzde alanına oranı yazın. Yüzde işaretini eklemeden sadece rakamı girin: yüzde 15 için 15 yazmanız yeterli.
3. Hesapla butonuna tıklayın. Sonuç, girdiğiniz sayının o yüzdesi olarak hemen altında görünür.
4. İndirimli veya zamlı tutarı bulmak istiyorsanız, çıkan sonucu ilk sayıdan çıkarın ya da ona ekleyin.

Örnek

1.250 TL'lik bir montta yüzde 20 indirim olduğunu düşünün. Sayı alanına 1250, Yüzde alanına 20 yazdığınızda sonuç 250 olur. Bu indirimin tutarıdır; ödeyeceğiniz fiyat 1.250 eksi 250, yani 1.000 TL'dir. Aynı mantıkla, bir faturadaki hizmet bedelinin yüzde 10'unu bahşiş olarak hesaplamak veya bir maaş zammının kaç lira ettiğini görmek de iki alanla çözülür.

Değişim oranını bulmak için ayrı bir formül gerekir: (yeni değer eksi eski değer) bölü eski değer, çarpı 100. Bir ürünün fiyatı 80 TL'den 100 TL'ye çıktıysa artış yüzde 25'tir. Ama fiyat 100 TL'den 80 TL'ye inerse düşüş yüzde 20'dir. Aynı 20 liralık fark, hangi değerden başladığınıza göre farklı bir yüzde eder.

Yüzde hesaplama formülleri

• Bir sayının yüzdesi: sayı × yüzde ÷ 100. Bu araç tam olarak bunu yapar. Örnek: 289'un %80'i = 289 × 80 ÷ 100 = 231,2.
• Bir sayı diğerinin yüzde kaçı: (parça ÷ bütün) × 100. 45'in 180'in yüzde kaçı olduğunu bulmak için 45 ÷ 180 = 0,25, yani %25.
• Yüzde ile artırma: sayı × (1 + yüzde ÷ 100). 200 TL'ye %18 eklemek için 200 × 1,18 = 236 TL.
• Yüzde ile azaltma: sayı × (1 − yüzde ÷ 100). 1.250 TL'de %20 indirim için 1.250 × 0,80 = 1.000 TL.
• Yüzde değişim: (yeni değer − eski değer) ÷ eski değer × 100.

Araçtaki iki alan (Sayı ve Yüzde) ilk formülü hesaplar. Diğer formüller için önce yüzdeyi aracla hesaplayıp sonucu elle toplayabilir veya çıkarabilirsiniz.

Çözümlü örnekler

• 289 TL'nin %80'i: 231,2 TL.
• 1.000 TL'nin %18'i: 180 TL. Bu oran, 1.000 TL'lik bir tutara %18 vergi eklenecekse eklenen miktardır.
• 750 TL'nin %15'i: 112,5 TL.
• 2.500 TL maaşa %30 zam: 2.500 × 30 ÷ 100 = 750 TL artış, yeni maaş 3.250 TL.
• 24.000 TL'lik telefonda %12 indirim: 24.000 × 12 ÷ 100 = 2.880 TL indirim, ödenecek tutar 21.120 TL.
• 1.000 TL üzerinden sık kullanılan yüzdeler: %5 = 50, %10 = 100, %25 = 250, %50 = 500, %75 = 750 TL.

Zihinden hesaplamak için kısa yollar

• %10: sayıyı 10'a bölün, yani virgülü bir basamak sola kaydırın (350'nin %10'u 35).
• %50: sayının yarısı. %25: sayının dörtte biri.
• %5: önce %10'u bulun, sonra ikiye bölün. %20: %10'un iki katı.
• %15: %10 ile %5'i toplayın (200'ün %15'i: 20 + 10 = 30).

Sık sorulan hesaplamalar

289'un yüzde 80'i kaçtır?

289'un %80'i 231,2'dir: 289 × 80 ÷ 100 = 231,2.

47 tane iki yüzlük kaç para yapar?

47 adet 200 TL'lik banknot 47 × 200 = 9.400 TL eder. Bu bir yüzde değil, çarpma işlemidir.

Yüzde nasıl hesaplanır?

Bir sayının yüzdesi, sayı × yüzde ÷ 100 formülüyle bulunur. Örneğin 750'nin %15'i 750 × 15 ÷ 100 = 112,5'tir.

Yüzde artış ve yüzde indirim nasıl bulunur?

Artış için sayıyı (1 + yüzde ÷ 100) ile çarpın: 200 TL'ye %18 eklenirse 236 TL. İndirim için (1 − yüzde ÷ 100) ile çarpın: 1.250 TL'de %20 indirim 1.000 TL'dir.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Yüzde ile yüzde puanı karıştırmayın. Bir faiz oranının yüzde 10'dan yüzde 12'ye çıkması 2 puanlık artıştır, ama oran olarak yüzde 20 artış demektir.
• Yüzde 50 zam ardından yüzde 50 indirim sizi başladığınız yere döndürmez: 100, önce 150 olur, sonra 75'e iner.
• Ondalıklı sayılarla çalışırken sonucu kuruşa yuvarlamanız gerekebilir; resmi hesaplarda yuvarlama kuralını ilgili belgeden kontrol edin.
• Vergi ve kesinti hesaplarında kullanılacak güncel oranları GİB gibi resmi kaynaklardan teyit edin.