DigiKitApp
🇬🇧 ENHızlı Erişim

Yıllık İzin Hakkınız Aslında Ne Kadar?

14 gün mü, 20 gün mü, 26 gün mü — kıdeminize göre değişiyor, ve çoğu kişi bunu yanlış biliyor.

Özet

Yıllık izin gün sayısı hakkında ortalıkta gezen bilgi çoğu zaman ya eksik ya da eski. İş Kanunu'nun ne dediğine bakalım.

Adım adım

  1. 1 yıldan az çalışanların yıllık izin hakkı yok — bu süre 'bekleme süresi' olarak geçiyor, izin hakkı 1 yılı doldurunca başlıyor.
  2. 1-5 yıl arası (5 yıl dahil değil) kıdemi olanlar: yılda en az 14 gün.
  3. 5-15 yıl arası kıdemi olanlar: yılda en az 20 gün.
  4. 15 yıl ve üzeri kıdemi olanlar: yılda en az 26 gün.
  5. Bunlar YASAL ASGARİ süreler — iş sözleşmeniz ya da toplu iş sözleşmesi daha fazlasını öngörebilir, ama daha azını asla öngöremez.
  6. Bir ayrıntı daha: 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçiler, kıdemleri ne olursa olsun en az 20 gün izin hakkına sahip. Yani genç bir çalışan 2 yıllık kıdemle bile 20 gün alabilir.

Neden önemli?

Yıllık izin, 4857 sayılı İş Kanunu'na göre çalışanın vazgeçemeyeceği bir haktır. Yani 'bu yıl izin istemiyorum, karşılığında maaşa ekleyin' türünden bir anlaşma, çalışma ilişkisi devam ederken kanunun amacına uygun değildir. Gün sayısını doğru bilmek hem çalışanın planlama yapması hem de işverenin ileride bir uyuşmazlıkla karşılaşmaması için gereklidir. İzin kayıtlarının düzenli tutulmaması, iş ilişkisi bittiğinde en sık tartışılan konulardan biridir.

Gün sayısının dışında bilinmesi gerekenler

  • İzin süresine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izinden sayılmaz. Bayram haftasına denk gelen bir izin bu yüzden takvimde daha uzun görünür.
  • İzin işveren tarafından tek başına bölünemez. Taraflar anlaşırsa bölünebilir, ancak bölümlerden biri 10 günden az olamaz.
  • İznini işyerinin bulunduğu şehir dışında geçirecek çalışan talep ederse, gidiş ve dönüş için toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilmesi gerekir.
  • İzin ücreti, izne çıkmadan önce peşin ödenir ya da avans olarak verilir.
  • Kıdem hesaplanırken deneme süresi de hizmet süresine dahildir.

Sık yapılan hatalar

  • Kullanılmayan iznin yıl sonunda yandığını düşünmek. İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmamış izin günlerinin ücreti çalışana ödenir.
  • Resmi tatilleri izinden düşmek. Cumhuriyet Bayramı'na denk gelen bir gün izin gününden sayılmaz.
  • İzin kullanımını yazılı belgelememek. Uyuşmazlıkta iznin kullandırıldığını göstermek genellikle işverenin sorumluluğundadır; imzalı izin formu bu yüzden önemlidir.

Örnek bir senaryo

Altı yıllık kıdemi olan bir çalışan yılda en az 20 gün izne sahip. 10 gününü yaz aylarında, kalan 10 gününü yılbaşı döneminde kullanmak istiyor. İşvereniyle anlaşarak izni iki parçaya bölüyorlar; her parça 10 gün olduğu için kanuna uygun. İzinlerden biri cumartesi ve pazar dışında bir resmi tatile denk geldiği için o gün izin hakkından düşülmüyor ve çalışan bir gün fazladan dinlenmiş oluyor.

Ne zaman bir uzmana danışmalı?

Memurlar, basın çalışanları, deniz ve tarım işlerinde çalışanlar gibi bazı gruplar farklı mevzuata tabi olabilir. Toplu iş sözleşmesi kapsamındaysanız ya da iş sözleşmesi sona ererken izin ücreti konusunda anlaşmazlık varsa, bir iş hukuku avukatına veya bölgenizdeki Çalışma ve Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne danışmanız sağlıklı olur. Bu rehber genel bilgi verir, kişisel durumunuz için hukuki görüş yerine geçmez.