DigiKitKısaltılmış Bağlantılar Ne Zaman Risklidir?
Link kısaltma servislerinin gizlediği hedefler konusunda dikkat noktaları.
Özet
Kısaltılmış bir bağlantı, gerçek hedefi tıklamadan önce görmenizi engeller. Bu, tanımadığınız bir kaynaktan gelen kısaltılmış bir linki tıklamayı, bilinmeyen bir adrese güvenmekle aynı hale getirir.
Adım adım
- Bağlantıyı gönderenin güvenilir olup olmadığını düşünün.
- Bir bağlantı önizleme aracıyla gerçek hedefi görün.
- Beklenmedik bir giriş sayfası isterse tıklamayı durdurun.
- Kendi paylaşımlarınızda kısaltma kullanırken hedefi belirtin.
Neden önemli?
Normal bir bağlantıda adres çubuğuna ya da bağlantının üzerine bakarak nereye gideceğinizi az çok tahmin edebilirsiniz. Kısaltılmış bağlantı bu ipucunu ortadan kaldırır. Dolandırıcılık mesajlarında kısaltma servislerinin sık kullanılmasının nedeni de budur: kargo, banka veya ceza bildirimi gibi görünen bir SMS'teki kısa bağlantı, sahte bir giriş sayfasına çıkabilir. Kısaltma servisinin kendisi kötü değildir; sorun, hedefin görünmez olmasıdır.
Güvenlik dışındaki riskler
Kısaltılmış bağlantıların tek sorunu kötü niyetli kullanım değil. Kısaltma servisi kapanır ya da ücretsiz bağlantıları silerse, yıllar önce basılı bir broşüre, kartvizite veya bir sunuma koyduğunuz bağlantı çalışmaz hale gelir. Bazı servisler tıklamaları kaydeder; bu, bağlantıyı paylaşan için istatistik demektir ama tıklayan kişi için takip anlamına gelebilir. Ayrıca kısaltma, hedef sayfa değiştirildiğinde bağlantının artık başka bir yere gitmesine de izin verebilir.
Sık yapılan hatalar
- Tanıdık birinden gelen bağlantıya sorgusuz güvenmek. Ele geçirilmiş bir hesap, arkadaş listesine kısaltılmış bağlantılar gönderebilir.
- Açılan sayfanın adresine bakmadan şifre girmek. Logo ve renkler aynı olabilir; alan adındaki tek harflik farkı yalnızca adres çubuğu gösterir.
- Basılı materyallerde ücretsiz bir kısaltma servisine bağlı kalmak. Kendi alan adınız altında kısa bir yönlendirme oluşturmak daha uzun ömürlüdür.
- QR kodları ayrı tutmak. Bir QR kod da hedefi gizleyen bir bağlantıdır ve aynı dikkat orada da gerekir.
Örnek bir senaryo
Bir çalışan, telefonuna 'paketiniz adreste bulunamadı' yazan bir SMS alıyor ve içinde kısaltılmış bir bağlantı var. Tıklamadan önce bağlantıyı bir önizleme aracına yapıştırıyor ve hedefin kargo şirketinin alan adına hiç benzemeyen bir adres olduğunu görüyor. Mesajı siliyor, gerçekten bekleyen bir gönderisi olup olmadığını kargo şirketinin uygulamasından kendisi kontrol ediyor. Aynı gün şirketin bilgi işlem ekibine de mesajın ekran görüntüsünü iletiyor.
Tıkladıysanız ne yapmalı?
Sayfada hiçbir bilgi girmediyseniz genellikle sekmeyi kapatmak yeterlidir. Şifre girdiyseniz o şifreyi ve aynı şifreyi kullandığınız diğer hesapları hemen değiştirin, mümkünse iki adımlı doğrulamayı açın. Kart bilgisi girdiyseniz vakit kaybetmeden bankanızı arayın. İş cihazında olduysa durumu bilgi işlem ekibinize bildirmekten çekinmeyin; erken haber vermek hasarı sınırlamanın en kolay yoludur.