Markdown Nedir ve Nasıl Kullanılır?
GitHub, Notion ve birçok yerde karşınıza çıkan basit biçimlendirme dilinin temelleri.
Özet
Markdown, düz metni bir kelime işlemci açmadan başlık, kalın yazı, liste ve bağlantı gibi biçimlerle yazmanızı sağlayan basit bir işaretleme dilidir. Birkaç sembolü öğrenmek, çoğu günlük ihtiyacı karşılar.
Adım adım
- Başlıklar için satır başına # işareti koyun; # sayısı arttıkça başlık küçülür.
- Kalın yazı için **metin**, italik için *metin* kullanın.
- Liste öğeleri için satır başına - veya 1. koyun.
- Yazdığınız Markdown'ı gerçek biçimlendirilmiş çıktısıyla karşılaştırmak için bir önizleme aracı kullanın.
Neden önemli?
Markdown dosyaları düz metin olduğu için her editörde açılır, sürüm kontrol sistemlerinde satır satır karşılaştırılabilir ve yıllar sonra da okunabilir kalır. Bir kelime işlemci dosyası bozulduğunda ya da program değiştiğinde biçim kaybolabilir; Markdown'da ise biçimlendirme metnin içinde, göz ile de okunabilecek şekilde durur. Bu yüzden proje açıklamaları, teknik dokümanlar, not uygulamaları ve forum mesajları için yaygın olarak tercih edilir.
Her yerde aynı çalışmaz
Markdown'ın tek bir resmi sürümü yoktur. Temel sözdizimi hemen her yerde aynıdır, ancak tablolar, görev listeleri ve üstü çizili yazı gibi özellikler bazı platformların eklediği uzantılardır. GitHub'ın kullandığı türde çalışan bir tablo, başka bir not uygulamasında düz metin olarak görünebilir. Yazdığınız içeriğin nerede gösterileceğini bilmek, hangi özellikleri güvenle kullanabileceğinizi belirler.
Sık yapılan hatalar
- Listeden önce boş satır bırakmamak. Birçok işleyici, bir paragrafın hemen altındaki liste satırlarını paragrafın devamı sayar.
- Tek bir Enter ile yeni satıra geçileceğini sanmak. Çoğu durumda yeni paragraf için arada boş bir satır gerekir.
- Kod örneklerini kod bloğuna almamak. Kod içindeki yıldız ve alt çizgiler yanlışlıkla italik ya da kalın biçime dönüşebilir.
- Metinde gerçekten yıldız veya diyez işareti göstermek istediğinizde önüne ters eğik çizgi koymayı unutmak.
- İç içe listelerde girintiyi tutarsız yapmak. Alt maddeler farklı boşluk sayısıyla girintilenince liste yapısı bozulabilir.
Örnek bir senaryo
Küçük bir yazılım projesi için bir README dosyası hazırladığınızı düşünün. En üste proje adını büyük başlık olarak yazarsınız. Altına kısa bir açıklama paragrafı, ardından "Kurulum" adında daha küçük bir başlık eklersiniz. Kurulum komutlarını üç ters tırnakla açılıp kapanan bir kod bloğuna koyarsınız, böylece komutlar kopyalanırken biçim bozulmaz. Son olarak katkı kurallarını numaralı bir liste olarak yazarsınız. Dosyayı yüklemeden önce bir önizleme aracında açıp başlık düzeyleri ile listelerin beklediğiniz gibi göründüğünü kontrol edersiniz.
Ne zaman Markdown yetmez?
Karmaşık sayfa düzeni, çok sütunlu tasarım, birleştirilmiş hücreli tablolar ya da baskıya yönelik hassas biçimlendirme gerekiyorsa Markdown sınırlı kalır. Bu durumlarda içeriği Markdown'da yazıp daha sonra HTML veya PDF'e dönüştürmek ya da doğrudan bir sayfa düzenleme aracı kullanmak daha pratik olabilir.