KDV Hesaplama: Dahil mi Hariç mi?

Hangi fiyat nerede karşına çıkar?

Günlük hayatta iki tür fiyatla karşılaşırsın. Mağaza rafındaki etiket, market fişi ya da bir e-ticaret sitesinde son kullanıcıya gösterilen fiyat genellikle KDV dahildir, yani ödeyeceğin toplamdır. İşletmeler arası tekliflerde, toptan fiyat listelerinde ve serbest çalışanların hizmet fiyatlarında ise rakam çoğu zaman KDV hariç verilir ve faturada üzerine vergi eklenir. Bir fiyatın hangi bağlamda verildiğini bilmek, hangi yönde hesap yapacağını büyük ölçüde belirler.

İki formül, iki yön

• Net tutardan KDV dahil tutara: net tutar × (1 + oran). %20 oranında 500 TL net tutar 600 TL olur.
• KDV dahil tutardan net tutara: toplam / (1 + oran). 600 TL'lik toplam %20 oranında 500 TL nete döner.
• Sadece vergi tutarını bulmak için: toplam × oran / (1 + oran). 600 TL'de bu 100 TL'dir.

Bu formüllerde oran ondalık olarak yazılır, yani %20 için 0,20 kullanılır.

Neden önemli?

Fatura kesen taraf için KDV, kendi geliri değil devlete aktarılacak bir tutardır. Fiyatını KDV dahil düşünüp faturayı KDV hariç gibi kesersen, vergiyi kendi kazancından ödemiş olursun. Alıcı taraftaysan, KDV hariç verilmiş bir teklifi KDV dahil sanmak bütçeni beklediğinden yüksek bir faturayla karşı karşıya bırakır.

Örnek bir senaryo

Serbest çalışan bir tasarımcı olduğunu ve bir müşteriye logo işi için "10.000 TL" dediğini düşün. Müşteri bunu ödeyeceği toplam olarak anlarsa ve sen faturayı 10.000 TL net artı KDV olarak düzenlersen, müşteri beklemediği bir tutarla karşılaşır. Tersine faturayı KDV dahil 10.000 TL olarak kesersen eline geçen net tutar daha düşük olur. Bu yanlış anlaşılmayı önlemenin en kolay yolu, teklifte rakamın yanına "KDV hariç" ya da "KDV dahil" ifadesini açıkça yazmaktır.

Sık yapılan hatalar

• Teklif ve sözleşmede KDV durumunu hiç belirtmemek.
• Fiyat listesini güncellerken eski oranla hesaplanmış KDV dahil fiyatları olduğu gibi bırakmak.
• Müşteriye KDV dahil fiyat söyleyip muhasebe kaydında bu tutarı net gelir gibi göstermek.
• Kur farkı veya ek masraf yansıtırken bunların KDV matrahına girip girmediğini düşünmemek.

Ne zaman bir uzmana danışmalı?

Hangi ürün veya hizmet için hangi oranın geçerli olduğu, istisna ya da tevkifat uygulanıp uygulanmayacağı mevzuata bağlıdır ve zaman içinde değişebilir. Güncel oranları Gelir İdaresi Başkanlığı'nın resmi sitesinden kontrol et, emin olmadığın durumlarda faturayı kesmeden önce mali müşavirine sor.