Imperial ve Metrik Birimler Arasında Kaybolmamak İçin Rehber
Mil, pound, inç gibi birimlerin metrik karşılıklarını hızlıca bulmanın yolu.
Özet
ABD ve İngiltere gibi ülkeler mesafe, ağırlık ve hacim için imperial birimleri (mil, pound, galon) kullanırken, dünyanın çoğu metrik sistemi (km, kg, litre) kullanır. Bir ürün açıklaması, tarif veya teknik belge okurken bu farkı bilmek yanlış anlamaları önler.
Adım adım
- Karşılaştığınız birimin hangi sistemde olduğunu (imperial mi metrik mi) belirleyin.
- Bir birim dönüştürme aracına değeri ve birimi girin.
- Yaklaşık dönüşüm oranlarını (1 mil ≈ 1.6 km, 1 pound ≈ 0.45 kg gibi) akılda tutmak hızlı tahmin için yeterlidir.
- Teknik veya tıbbi bir hesaplamada, yaklaşık değer yerine aracın verdiği tam sonucu kullanın.
Neden önemli?
Birim karışıklığı genelde küçük ama can sıkıcı sonuçlar doğurur: tarif tutmaz, sipariş edilen raf duvara sığmaz, valiz havayolunun ağırlık sınırını aşar. Teknik işlerde ise aynı hata çok daha pahalıya patlayabilir. Hangi birimin neyi ölçtüğünü ve nerede tuzak olduğunu bilmek, dönüştürme aracını doğru kullanmanın ön şartıdır. Araç size doğru sayıyı verir, ama doğru birimi seçmek sizin işinizdir; örneğin hangi galonun kastedildiğini araç bilemez.
Ezberlemeye değer birkaç tam değer
- 1 inç tam olarak 2,54 cm'dir. Ekran ve jant ölçüleri inçle verilir; 55 inçlik bir televizyonun köşegeni 139,7 cm'dir.
- 1 fit 12 inçtir, yani 30,48 cm.
- 1 mil yaklaşık 1,609 km'dir.
- 1 pound yaklaşık 453,6 gramdır; 1 ons (ağırlık) yaklaşık 28,35 gramdır.
- Sıcaklıkta Fahrenhayt'tan Celsius'a geçmek için 32 çıkarılıp sonuç 5/9 ile çarpılır.
Sık yapılan hatalar
- ABD galonu ile İngiliz galonunu aynı sanmak. ABD galonu yaklaşık 3,785 litre, İngiliz (imperial) galonu yaklaşık 4,546 litredir. Yakıt tüketimi karşılaştırmalarında bu fark ciddi sapma yaratır.
- Ağırlık birimi olan ons ile hacim birimi olan sıvı ons (fl oz) arasındaki farkı gözden kaçırmak.
- Tariflerdeki "cup" ölçüsünü Türk su bardağıyla bir tutmak. ABD tariflerindeki cup yaklaşık 240 ml'dir; kendi bardağınızın hacmini bir kez ölçmek iyi fikirdir.
- Ton kelimesini her yerde aynı sanmak. ABD'de kısa ton, İngiltere'de uzun ton kullanılabilir; metrik ton ikisinden de farklıdır.
Örnek bir senaryo
Amerikan bir yemek blogundan kek tarifi deneyen biri, "350°F'de pişirin" ifadesini görüyor. 350'den 32 çıkarınca 318, bunu 5/9 ile çarpınca yaklaşık 177°C ediyor. Fırın kadranında 175 veya 180 derece seçmek yeterli. Tarifteki "2 cups flour" için ise bardakla değil mutfak terazisiyle çalışmak daha güvenli, çünkü un ne kadar sıkıştırıldığına göre aynı hacimde farklı ağırlık verir. Gramajı da veren tarifleri tercih etmek tahmin payını büyük ölçüde azaltır.
İngiltere'ye özgü bir birim: stone
İngiltere'de vücut ağırlığı çoğu zaman stone ile ifade edilir. 1 stone 14 pound'dur, yani yaklaşık 6,35 kg. Bir sağlık formunda ya da spor programında bu birimi görürseniz pound veya kilograma çevirmeden hesaplama yapmayın.