Tarayıcı Eklentileri mi, Web Uygulamaları mı Daha Güvenli?

Bir aracı yüklemek mi, yoksa sadece bir sekme açmak mı daha az risk taşıyor?

Bir işi hızlandırmak için bir tarayıcı eklentisi mi kurmalı, yoksa aynı işi yapan bir web sitesini mi kullanmalı — bu seçim göründüğünden daha önemli.

Eklentilerin Erişim Kapsamı

Bir eklenti kurulduğunda genellikle ziyaret ettiğiniz her sayfayı okuma izni ister; bu izin, eklentinin amacının çok ötesine geçebilir.

Web Uygulamalarının Sınırı

Bir web sitesi sekmesi kapatıldığında erişimi de sona erer; bu, kalıcı bir eklentiye kıyasla daha sınırlı ve öngörülebilir bir modeldir.

Hangi Durumda Hangisi?

Sürekli kullandığınız ve güvendiğiniz bir işlem için eklenti mantıklı olabilir; ama arada bir yapılan, tek seferlik işler için bir web sitesi genellikle daha az risk taşır.

Kurulu Eklentilerinizi Gözden Geçirmek

Çoğu kişi bir eklentiyi kurar ve bir daha izinlerine bakmaz. Chrome ve Chromium tabanlı tarayıcılarda adres çubuğuna chrome://extensions yazdığınızda kurulu tüm eklentileri görürsünüz. Her birinin Ayrıntılar sayfasında hangi sitelere erişebildiği yazar. Firefox'ta aynı listeye about:addons üzerinden ulaşabilirsiniz.

Bu listede iki soru sormak yeterli: Bu eklentiyi son bir ayda kullandım mı? Kullandıysam, yaptığı iş için gerçekten her siteye erişmesi gerekiyor mu? İlk sorunun cevabı hayırsa eklentiyi kaldırın. İkinci sorunun cevabı hayırsa site erişimini kısıtlayın.

Site Erişimini Daraltmanın Yolu

Chromium tabanlı tarayıcılarda bir eklentinin site erişimini üç seviyede ayarlayabilirsiniz: tüm sitelerde, yalnızca belirli sitelerde veya yalnızca tıkladığınızda. Bir ekran görüntüsü eklentisinin bankacılık sayfanızı her açtığınızda okuyabilmesine gerek yok. Tıklandığında çalışacak şekilde ayarlarsanız, eklenti siz istemediğiniz sürece sayfaya dokunmaz.

Şifre yöneticisi gibi her sayfada çalışması gereken eklentiler için geniş izin mantıklıdır.
Renk seçici, ekran görüntüsü veya sayfa çevirisi gibi ara sıra kullanılan eklentiler için tıklandığında çalışma seçeneği genellikle yeterlidir.
Bir eklentinin izin uyarısı güncellemeden sonra değiştiyse, bunu bir uyarı işareti olarak görün.

Eklentiler Sessizce Değişebilir

Eklentiler arka planda kendiliğinden güncellenir. Bugün güvendiğiniz bir eklenti yarın başka bir geliştiriciye devredilebilir ve yeni sürümü farklı davranabilir. Siz hiçbir şey yapmadan bu değişiklik tarayıcınıza gelir. Bir web sitesinde de içerik değişebilir, ama o site yalnızca sekmesi açıkken ve yalnızca kendi sayfasında çalışır. Diğer sekmelerinizdeki e-postaya veya sohbete uzanamaz.

Bu yüzden eklenti mağazasındaki sayfaya ara sıra bakmak işe yarar. Geliştirici adı değiştiyse, son yorumlarda reklam veya yönlendirme şikâyetleri artmışsa ya da eklenti kendi işinden farklı bir şey yapmaya başlamışsa, onu kaldırıp yerine başka bir çözüm aramak en temiz yoldur. Uzun süredir güncellenmeyen bir eklenti de ayrı bir risk taşır, çünkü bilinen açıkları kapatılmamış olabilir.

Web Uygulamalarında da Sorulacak Sorular

Web sitesi kullanmak her riski ortadan kaldırmaz. Bir dosya dönüştürme sitesi, dosyanızı sunucusuna yükleyip orada saklayabilir. Bu yüzden web tarafında da bir kontrol yapmak gerekir: Site, dosyanın sunucuya gönderilip gönderilmediğini açıkça belirtiyor mu? İşlem tarayıcıda mı yapılıyor? Örneğin bir PDF'i birleştirmek veya bir görseli sıkıştırmak için tarayıcıda çalışan bir araç seçtiğinizde, hem eklenti kurmamış olursunuz hem de dosya cihazınızdan çıkmaz.

Kısa Bir Karar Rehberi

Her gün birçok sayfada ihtiyaç duyduğunuz, geliştiricisini tanıdığınız bir iş için eklenti kurun ve izinlerini dar tutun. Ayda birkaç kez yaptığınız dönüştürme, hesaplama veya biçimlendirme işleri için bir web aracını yer imlerine eklemek çoğu zaman daha sade bir çözümdür. Yılda bir iki kez eklenti listenizi temizlemek de bu düzeni korumanın en kolay yolu.